Voor wie: oogartsen, chirurgen, optometristen, verpleegkundigen en onthaalmedewerkers die patiënten met een onregelmatig of kwetsbaar hoornvlies begeleiden.
Sclerale lenzen zijn grote, vormvaste contactlenzen die over het hoornvlies heen welven en steunen op het oogwit. Tussen lens en hoornvlies zit een laagje vocht. Zo ontstaat een nieuw, glad en stabiel optisch oppervlak. Bij keratoconus, na een hoornvliestransplantatie of refractieve chirurgie en bij ernstige droge ogen geven sclerale lenzen vaak nog scherp en comfortabel zicht. Ook waar bril en gewone contactlenzen tekortschieten.
Op 9 oktober lichtte Wim Withofs, opticien, optometrist en contactlensspecialist bij iO. independent Opticians, dit toe op de teamdag van Luce Care in Oostende.
Zijn kernboodschap: een sclerale lens werkt het best
binnen een helder verwijstraject tussen oogarts en contactlensspecialist.
Van voor tot na een eventuele ingreep.
Wat een sclerale lens anders maakt
Een sclerale lens raakt het hoornvlies niet. Hij overwelft de cornea en steunt buiten de cornea op de conjunctiva boven de sclera. Die zone is veel minder gevoelig dan het hoornvlies zelf.
De ruimte onder de lens wordt bij het inzetten gevuld met een bewaarmiddelvrije fysiologische oplossing. Dat traanreservoir doet twee dingen tegelijk. Het vormt samen met lens en cornea één nieuw, regelmatig optisch geheel. En het houdt het oogoppervlak de hele draagtijd vochtig, als een soort vochtverband.
Daardoor is de sclerale lens geen vervanging van uw medische behandeling. Het is een complementair instrument ernaast.
Vier toepassingsgebieden, één lensplatform
| Toepassing | Wanneer | Doel |
|---|---|---|
| Optisch | Keratoconus, pellucide marginale degeneratie, vervorming na trauma, restonregelmatigheid of ectasie na refractieve chirurgie, PKP of DALK, hoog of irregulier astigmatisme | Scherpte herwinnen waar bril of torische lenzen onvoldoende stabiliteit of visus geven |
| Beschermend | Kwetsbaar of onstabiel oogoppervlak | Bescherming tegen mechanische prikkels, zoals de oogleden |
| Medisch herstel | Corneatrauma, persisterende epitheeldefecten, herstel na PKP, DALK of andere ingrepen | Epitheelherstel ondersteunen, fotofobie en pijn verlichten, comfort verbeteren |
| Droge ogen en oppervlakteaandoeningen | Syndroom van Sjögren, graft-versus-host-disease, Stevens-Johnson-syndroom, neurotrofische keratitis, ernstige therapieresistente droge ogen | Het oppervlak continu gehydrateerd houden, ook wanneer druppels alleen niet meer volstaan |
Een proces, geen eenmalige handeling
Een sclerale lensaanpassing vraagt structuur en tijd. Veel van deze patiënten hebben al een lange weg achter de rug. Daarom werken we in vier stappen.
- Uitgebreide topografie en meting.
Een objectieve basis voor een lensontwerp op maat van het individuele oogoppervlak. - Stap voor stap aanpassen. Gerichte bijsturing van de pasvorm, met aandacht voor comfort en centratie.
- Voldoende tijd per consultatie. Rustig vertrouwen en handigheid opbouwen: inzetten, uitnemen, onderhoud.
- Opvolging op lange termijn. Regelmatige controle van pasvorm, oogoppervlak en lensonderhoud, ook na de opstartfase.
Een helder verwijstraject, in beide richtingen
- U verwijst.
Diagnose, voorgeschiedenis en aandachtspunten worden mee overgedragen. - Wij passen aan.
Topografie, lensontwerp en aanpassing, met de nodige tijd per patiënt. - Wij rapporteren terug.
Duidelijke terugkoppeling over pasvorm, oogoppervlak en verdere opvolging. - Gedeelde zorg.
De patiënt blijft onder uw medische behandeling. We stemmen af waar nodig.
De contactlensspecialist blijft binnen zijn rol. Signaleren, ondersteunen en tijdig terugverwijzen bij twijfel of bij een pathologische verandering.
Wat de patiënt daaraan heeft
Voor de patiënt telt vooral duidelijkheid. Wie doet wat, wanneer en waarom. Een vast aanspreekpunt bij de oogarts én bij de contactlensspecialist geeft rust. Voor een ingreep, tijdens het herstel en daarna. Iedereen in de praktijk, van onthaal tot chirurg, kan die weg mee uitleggen.
Drie key takeaways
- Een sclerale lens overwelft het hoornvlies en vormt met een traanreservoir een nieuw optisch geheel.
- Hij helpt optisch, beschermend, bij herstel en bij ernstige droge ogen.
- Het beste resultaat komt uit een helder verwijstraject met terugkoppeling in beide richtingen.
Veelgestelde vragen
Wat is een sclerale lens?
Een grote, vormvaste contactlens die over het hoornvlies welft en op het oogwit steunt. Onder de lens zit een laagje vocht dat het oog beschermt en het zicht stabiliseert.
Voor wie zijn sclerale lenzen bedoeld?
Voor mensen met een onregelmatig hoornvlies, zoals bij keratoconus of na een transplantatie. En voor mensen met een kwetsbaar of zeer droog oogoppervlak.
Is een sclerale lens comfortabel?
Omdat de lens niet op het gevoelige hoornvlies rust, voelt hij voor veel dragers comfortabeler dan verwacht. Inzetten en uitnemen vraagt wel wat oefening. Daar nemen we de tijd voor.
Vervangt een sclerale lens de behandeling door de oogarts?
Nee. De patiënt blijft onder medische opvolging van de oogarts. De contactlensspecialist past de lens aan en rapporteert terug.
Een patiënt verwijzen of een casus bespreken?
Neem contact op met Wim Withofs via wim@io-online.be.
De juiste keuze start altijd met een professionele meting en persoonlijk advies in jouw iO. winkel. Klik hier om een afspraak te maken.
Zie ook: Keratoconus | Medische lenzen | Lenzen na krasjes | Specifieke lenzen